کرنبری و پیشگیری از عفونت ادراری مکرر در زنان؛ شواهد و محدودیتها

آیا عصارهٔ میوههای حاوی آنتیاکسیدان «بهترین دارو» برای پیشگیری از عفونت ادراری مکرر در زنان است؟ شواهد بررسیشده چنین ادعای کلی و قطعیای را تأیید نمیکنند. بیشتر پژوهشهای مرتبط، فرآوردههای کرنبری (Cranberry) را بررسی کردهاند؛ نتیجهٔ این مطالعات را نمیتوان به همهٔ میوهها و عصارههای آنتیاکسیدانی تعمیم داد.
کرنبری چه نقشی در پیشگیری دارد؟
مرور کاکرین در سال ۲۰۲۳ نشان داد فرآوردههای کرنبری احتمالاً خطر عفونت ادراری علامتدار و تأییدشده با کشت را در زنان دارای سابقهٔ عفونت مکرر کاهش میدهند. این نتیجه به معنی پیشگیری قطعی یا برتری کرنبری بر همهٔ روشهای دیگر نیست. منبع: مرور کاکرین
یکی از سازوکارهای پیشنهادی، کاهش چسبیدن برخی باکتریها به پوشش دستگاه ادراری بهوسیلهٔ ترکیباتی به نام پروآنتوسیانیدین است. بنابراین، توضیح اثر احتمالی کرنبری صرفاً با عبارت «حاوی آنتیاکسیدان» دقیق نیست.
آبمیوه بهتر است یا کپسول؟
مطالعات از فرآوردهها و مقدارهای متفاوت استفاده کردهاند. بر اساس مرور کاکرین، هنوز نمیتوان با اطمینان مشخص کرد آب کرنبری بهتر است یا قرص و کپسول آن؛ مقدار مصرف استاندارد و یکسانی نیز برای همهٔ افراد تعیین نشده است. شواهد این مرور، سود مشابهی را برای زنان باردار، سالمندان ساکن مراکز نگهداری یا افراد دچار اختلال عصبی مثانه با تخلیهٔ ناکامل نشان نداده است.
پیشگیری با درمان عفونت فعلی تفاوت دارد
شواهد مربوط به کاهش عود، اثباتکنندهٔ درمان عفونت فعال نیست. مرور جداگانهٔ کاکرین دربارهٔ درمان عفونت ادراری، شواهد کارآزمایی کافی برای اثربخشی کرنبری در درمان پیدا نکرده است. در صورت بروز علائم، مصرف آبمیوه نباید مراجعه و درمان تجویزشده را به تعویق بیندازد. منبع: کاکرین، کرنبری برای درمان عفونت ادراری
چه زمانی باید مراجعه کرد؟
سوزش ادرار، تکرر یا فوریت ادرار و درد پایین شکم نیازمند بررسی پزشکی هستند. همراهشدن علائم با تب و لرز، تهوع یا استفراغ، یا درد پهلو و پشت میتواند نشانهٔ عفونت کلیه باشد و باید سریع بررسی شود. منبع: مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا
برای انتخاب روش پیشگیری از عود، سابقهٔ عفونتها و شرایط فردی خود را با پزشک مطرح کنید. کرنبری ممکن است یکی از گزینههای قابلبررسی باشد، اما معرفی آن یا سایر عصارههای میوه بهعنوان «بهترین دارو» دقیق نیست.
